Σάββατο, 30 Μαΐου 2020

Η συνάντηση ιουδαϊσμού - ελληνισμού και η ενότητα της Εκκλησίας

Έβδομη Εβδομάδα του Πεντηκοσταρίου: 
Κυριακή των Πατέρων της Α´ Οικουμενικής Συνόδου
Η συνάντηση ιουδαϊκού και ελληνικού τρόπου σκέψης δεν ήταν ούτε εύκολη ούτε ακίνδυνη για όσους στοχαστές επιχείρησαν να συμβιβάσουν τις δύο αντιτιθέμενες κοσμοθεωρίες. Εκείνοι που αστόχησαν στην προσπάθεια να μετατρέψουν τον αφηγηματικό βιβλικό λόγο σε μια αφαιρετική φιλοσοφική σκέψη δεν ήταν λίγοι. Κάποιοι όμως πέτυχαν και σ’ αυτούς ανήκουν αναμφίβολα εκείνοι που πήραν μέρος στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο. Και ήταν ακριβώς αυτή τους η επιτυχία που άνοιξε τη δυνατότητα τόσο για την εμφάνιση ενός νέου παγκόσμιου πολιτισμού όσο και για την επιβίωση των πολιτιστικών παραδόσεων που τον γέννησαν. Η επιτυχία του εγχειρήματος εκείνου αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι αποφάσεις εκείνης της Συνόδου συγκροτούν μέχρι σήμερα τη βασική ομολογία πίστης όλης της Χριστιανοσύνης.

Κυριακή, 17 Μαΐου 2020

Η αληθινή λατρεία του Θεού

Πέμπτη Εβδομάδα του Πεντηκοσταρίου: 
Κυριακή της Σαμαρείτιδος
Σχόλιο στο Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Ιωα δ´ 5-42

Αυτό που σε τελευταία ανάλυση τονίζει ο Ιησούς με την απάντησή του προς τη Σαμαρείτισσα είναι ότι στη Βασιλεία του Θεού κάθε αξία που οι άνθρωποι πίστεψαν και έθεσαν ως θεμέλιο της ζωής τους, αν συντελεί στη διαίρεση των ανθρώπων, είναι ψεύτικη και επομένως θα καταργηθεί. Ακόμη και η θρησκεία, όταν δεν συμβάλλει στη συνένωση των ανθρώπων, αλλά γίνεται παράγοντας ανταγωνισμού και αντιπαραθέσεων, θα καταργηθεί κι αυτή, καθώς η αλήθεια ενώνει, δεν διαιρεί. Αν τραβήξει κανείς τις αναλογίες ανάμεσα στις θρησκευτικές διαφορές Ιουδαίων - Σαμαρειτών και τις σύγχρονες διαιρέσεις των χριστιανών θα διαπιστώσει δυστυχώς ότι υπολείπονται πολλά βήματα ακόμη ώς το ιδεώδες της Βασιλείας του Θεού.

Πέμπτη, 7 Μαΐου 2020

Βιβλικές αφηγήσεις για τη δημιουργία του κόσμου και σύγχρονο κοσμοείδωλο

Σε μία από τις περίφημες ομιλίες του Εἰς τὴν Ἑξαήμερον ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Λέγοντας η Γραφή “Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε τον ουρανό και τη γη”, πολλά αποσιώπησε· το νερό, τον αέρα, τη φωτιά και τις μεταβολές που προκύπτουν απ’ αυτά… και τα παρέλειψε η αφήγηση, για να γυμνάσει το δικό μας νου, κάνοντάς μας από μικρές αφορμές να ανακαλύψουμε τα υπόλοιπα» (Ομιλία Β΄ 3). Και, μάλιστα, για να ενθαρρύνει ένα τέτοιο γύμνασμα του νου, αλλά και για να προλάβει τις όποιες ενστάσεις συντηρητικών κύκλων της εποχής του που αντιδρούσαν στην έρευνα της Γραφής με επιστημονικά εργαλεία, δηλώνει χαρακτηριστικά στην πρώτη από της ομιλίες του ότι: «Καθόλου δεν μειώνεται ο θαυμασμός για τα μεγαλεία της δημιουργίας, όταν τυχόν βρεθεί ο τρόπος με τον οποίο έγινε κάτι από όλα αυτά τα υπέροχα πράγματα» (Ομιλία Α΄ 10).
https://drive.google.com/file/d/1jpefQsW98gm-IgN5Es9IkCmBR5FVGRjo/view?usp=sharing

Κυριακή, 23 Δεκεμβρίου 2018

Ο Μεσσίας ως άρχοντας της ειρήνης

25 Δεκεμβρίου
Ἡ κατὰ σάρκα γέννησις τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ
Η προφητεία Ησα θ΄ 6-7 είναι συντεταγμένη σε ποιητική μορφή και βρίσκεται στο τέλος μιας ευρύτερης ενότητας που αρχίζει από το 6οκεφάλαιο του βιβλίου και περιέχει διάφορες προφητείες με πιο γνωστή εκείνη που εξαγγέλλει τη γέννηση του Εμμανουήλ στο ζ´ 14. Στην εξαγγελία ότι θα γεννηθεί ένα παιδί που το όνομά του σημαίνει «Ο Θεός είναι μαζί μας» η κραυγή «παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν» που περιέχεται στην τελευταία προφητεία της ενότητας επέχει θέση διαβεβαίωσης που αναπτερώνει τις ελπίδες της κοινότητας ότι αυτό θα πραγματοποιηθεί σύντομα.

Βασιλεία των Ουρανών και Λαϊκό Κράτος

Βίβλος και Πολιτική
Το θέμα “Βίβλος και Πολιτική” είναι πολύπλευρο και μπορεί να το προσεγγίσει κανείς από πολλές και διαφορετικές οπτικές γωνίες. Στην παρούσα μελέτη αναζητούνται γενικές αρχές με καθολική ισχύ σε ολόκληρη τη Βίβλο και όχι επιμέρους και κατά περίπτωση προσεγγίσεις του θέματος “Πολιτική”.
Από την ανάλυση των σχετικών βιβλικών κειμένων καθίσταται σαφές ότι η ανάληψη συγκεκριμένης δράσης προς την κατεύθυνση της ριζικής αλλαγής των υφιστάμενων κοινωνικών δομών και η συστηματική μελέτη και επεξεργασία κάποιας εναλλακτικής πρότασης για την ισοπολιτεία, τη δικαιοκρισία και την οικονομία που θα αντικαταστήσει τους ισχύοντες εξουσιαστικούς και ωφελιμιστικούς όρους της οικονομίας της αγοράς όχι μόνον δεν είναι ασύμβατη με τη Βίβλο, αλλά απορρέει από αυτήν ως βασικό μέλημα και προτεραιότητα του εμπνεόμενου από το όραμα της Βασιλείας των Ουρανών χριστιανού.

Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου 2018

Everything in the Scriptures is God's Word (2Ti 3:16)

Although both the writings of the Church Fathers and the decisions of the ecumenical and local Synods describe the Bible as "divine”, one cannot find atheoreticalapproach of the meaning of the term, neither a development of a systematic teaching for the coordination of the divine and human factor in Bible. The question of “God’s word” in the Greek-Orthodox literature arises at the end of 18thcentury and onwards, probably under the influence of scholastic theological speculations that were developed by western theologians. From St. Nicodemus of Mount Athos to the theologians of the 20th century the theological thought was based on the distinction between texts written “by inspiration” and those written “under supervision” of God.
Nowadays,biblical scholarship and systematic theological approach agree that the inspiration of the Bible is understandable only within the frameof community.The testimonyoftheScripturedoesnotrefertoanobjectivelyreliablesourcebuttothelivingtraditionofthepeopleofGodand couldnothaveanyauthorityoutside the place of Church.

Τρίτη, 28 Αυγούστου 2018

Ο αγγελιοφόρος του Θεού

29 Αυγούστου: Μνήμη της αποτομής της τιμίας κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου

Η ανάγνωση του κειμένου του προφήτη Μαλαχία στον τελευταίο πανηγυρικό Εσπερινό του λειτουργικού έτους λειτουργεί ως μια προειδοποίηση και μια πρόκληση για τους πιστούς όλων των εποχών. Οι πολιτικές δυνάμεις της εποχής κατόρθωσαν να κλείσουν το στόμα του τελευταίου προφήτη αποκεφαλίζοντάς τον, το μήνυμά του όμως ηχεί ακόμα επίκαιρο, δυο χιλιάδες χρόνια μετά: το νέο λειτουργικό έτος που ανατέλλει πρέπει να βρει τους πιστούς έτοιμους να υποδεχτούν τον Χριστό.

Σάββατο, 18 Αυγούστου 2018

Πλούτος και χριστιανική πίστη

Ο Χριστός ζητάει ολόκληρο τον άνθρωπο και όχι απλώς την τήρηση κάποιων εντολών του. Γιατί γνωρίζει ότι όσο ο άνθρωπος, παρά την πίστη του στον Θεό, επιμένει να αναζητά ασφάλεια σε επίγεια στηρίγματα, θα επιλέγει δρόμους και πολιτικές που θα εξουθενώνουν άλλους ανθρώπους. Γι’ αυτό ο Θεός ζητάει συνεργάτες, όχι δουλικούς υπηρέτες που εκτελούν τις εντολές του. Μόνο συνεργάτες του Θεού, άνθρωποι ελεύθεροι, μπορούν να αγωνιστούν μαζί με τον Θεό για τον ερχομό της βασιλείας του. Δουλικοί υπηρέτες, παγιδευμένοι μέσα στον πλούτο της λογικής τους, που αποζητούν τη σιγουριά και την προσωπική τους εξασφάλιση, μόνο για τον εαυτό τους μπορούν να παλέψουν.

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

Τα όρια της συγχωρετικότητας

Κυριακή ΙΑ´ Ματθαίου
Aπό τη στιγμή που δεν συγχωρεί κανείς τον συνάνθρωπό του δηλώνει ότι δεν αποδέχεται την ευεργεσία που του πρόσφερε ο Θεός· κατά συνέπεια, ακόμα κι αν είναι βαφτισμένος χριστιανός, βιώνει τον Θεό και τη σχέση του μαζί του ακριβώς όπως ένας άνθρωπος που δεν είναι χριστιανός.

Σάββατο, 4 Αυγούστου 2018

Η δύναμη της προσευχής και της νηστείας

Κυριακή Ι´ Ματθαίου
Σήμερα πολλοί χριστιανοί έχουν πάψει πια να πιστεύουν στην αποτελεσματικότητα των μέσων που διαθέτουν για να αλλάξουν τον κόσμο. Κατανοούν την προσευχή και τη νηστεία σαν θρησκευτικές υποχρεώσεις τους, σαν μέσα που εξασφαλίζουν την ατομική τους σωτηρία και όχι ως μέσα για να επιτύχουν τη μεταμόρφωση της κοινωνίας. Όμως, όταν η προσευχή περιορίζεται σε αιτήματα για την ατομική ευημερία και δεν έχει ως στόχο και προοπτική τον κόσμο ολόκληρο, όταν η προσευχή δεν είναι ένας ειλικρινής διάλογος με τον Θεό προκειμένου να οδηγηθεί κανείς σε ορθές επιλογές στη ζωή του, αλλά γίνεται από ανάγκη ή από φόβο, τότε δεν έχει κανένα αποτέλεσμα. Και αν η νηστεία δεν είναι μια συνειδητή πράξη παραίτησης από ορισμένα αυτονόητα δικαιώματα, όπως είναι π.χ. το φαγητό, όταν δεν αποτελεί μια συνειδητή δήλωση ότι είναι κανείς έτοιμος να θυσιάσει κάτι από τον εαυτό του υπέρ των άλλων και του κόσμου ολόκληρου, τότε είναι άχρηστη.

Τετάρτη, 1 Αυγούστου 2018

Ο πρωτομάρτυρας Στέφανος, πρότυπο χριστιανικής αγιότητας

2 Αυγούστου: Ανακομιδή του λειψάνου του πρωτομάρτυρα Στεφάνου
Ένα από τα πιο λαμπρά παλικάρια της τιμά, σύμφωνα με το λειτουργικό τυπικό της ανατολικής παράδοσης, η Εκκλησία στις 2 Αυγούστου· τον πρώτο χριστιανό που έμελλε να συνειδητοποιήσει με τον πιο φρικτό και απάνθρωπο τρόπο το πόσο δύσκολο είναι να θέλει κανείς να αλλάξει τον κόσμο χωρίς να ασκήσει βία. Ο διάκονος Στέφανος ήταν ο πρώτος από τις εκατοντάδες χιλιάδες των μαρτύρων που με το αίμα τους στερέωσαν το οικοδόμημα της Εκκλησίας∙ ήταν ο πρώτος από εκείνη την ατέλειωτη σειρά των ηρώων που επί τρεις ολόκληρους αιώνες γύριζαν πρόθυμα την πλάτη τους στο μαστίγιο ή στο ραβδί του βασανιστή, που δεν δίσταζαν να πέσουν στη φωτιά ή στα θηρία και που έσκυβαν χωρίς αντίσταση το κεφάλι τους στο σπαθί του δημίου, προκειμένου να αποδείξουν σε όλον τον κόσμο ότι υπάρχει μια αλήθεια για την οποία αξίζει τον κόπο ακόμη και να πεθάνει κανείς και ότι η διάδοση της αλήθειας αυτής δεν είναι το αποτέλεσμα βίαιης επιβολής αλλά αυτοθυσίας.